Ei stjerne kollapsar
Når stjerna er på slutten av sitt liv, og alle energi- reservane i stjerna er oppbrukt, er det fleire mogelegheiter for korleis stjerna vil ende sitt "liv". Vanlegvis kollapser stjerna etter ca.10 milliardar år og eksploderer som ein supernova.

Etter dette vil dei gjenverande restane etter stjerna trekkje seg saman inn i mot sentrum, og massetettleiken aukar drastisk. Kva som skjer vidare, er avhengig av korleis massen på stjerna var før den kollapsa.

Svarte hol
Eit svart hol er eit område av rommet som materie har falt inn i og som ingenting, ikkje ein gong lys, kan unnsleppe frå. Astronomane meinar at eit svart hol kan dannast når ein svært massiv stjerne på over ti solmasser døyr. Slike stjerner vil leve i mindre enn 10 milioner år, ei svært lita tid i astronomisk samanheng. Deretter vil den eksplodere som ein supernova.

Kjernen i materien som er igjen etter eksplosjonen, vil kollapse. Viss massen til den er mindre enn 2-3 gongar solas, vil den danne ein nøytronstjerne.

Supernovaer
Ein supernova er ein gravitasjonsdrevet eksplosjon som markerer slutten på ei stjernes liv. I nokre månadar stråler den like sterkt som 1 milliard soler.

Supernovaer er utan tvil noko av det mest dramatiske og fantastiske astronomar kan observere. Etter eit heilt liv må stjernen gi opp kampen om å oppretthalde balansen, og endar sitt "liv" med eit kjempesmell! Lysstyrken aukar så mykje at den kan bli like lyssterk som ein milliard soler. På det sterkaste kan ein supernova bli like lyssterk som sin eigen vertsgalakse.

Det som skjer er at stjerna kastar av seg eit skal av gass som utvidar seg i rommet med ein hastigheit som kan passere 10000 km/s! Det som blir att av stjerna er ein gassrest og ei lita nøytronstjerne.

Kor ofte skjer ein slik eksplosjon?
Supernova eksplosjonar er sjeldne. I vår galakse er det ikkje observert ein supernova eksplosjon sidan 1604. Nokre astronomar trur at det i vår galakse smell av ei stjerne så ofte som mellom kvart tiande til tjuande år. Men i vår galakse vart den siste supernova eksplosjonen observert for 399 år sidan. Teorien er at supernova eksplosjonane skjer i dei områda av Mjølkevegen som er skjult av mørke gass- og støvskyer.

Novaer
Ein annan form for "nye stjerner" som kan opptre på himmelen, er novaer som er mindre lyssterke enn supernovaer. I vår galakse kan det observerast ein nova kvart tiår.

Novaer er lyssvake stjerner der lysstyrken plutseleg aukar fleire gongar, før den igjen vender tilbake til det normale. Dei sprengast midlertid ikkje i filler, som supernovaer kan. Istaden kvittar dei seg berre med noko av materien sin. Denne prosessen kan gjenta seg etter noken tusen år.