BERLIN

1200: Kjøpstadane Berlin-Cölln vert etablert.

1618-48: Trettiårskrigen herja Berlin og Mark Brandenburg.

1658-83: Festningsmuren vert bygd rundt Berlin.

1701: Preussen blir kongerike og Berlin vert hovudstad i Preussen.

1788-91: Brandenburger Tor vert bygd.

1806-15: Napoleonskrigane og reformtid.

1848: Revolusjonen.

1871: Keisarriket vert innført og Berlin blir hovudstad.

1884-94: Riksdagsbygninga vert oppført.

1888-1918: Berlinerdomen vert bygd.

1914 - 1918:Den første verdskrig.

1918: Tyskland vert republikk 9.november .

1933: Hitler vert Rikskanslar. Riksdagsbrannen vert utnytta av nazistane. Bokbrenning.

1939-45: Den andre verdskrig og Holocaust.

1948-49: Berlin blokaden. Russarane stengjer alle veg- og jernbanesamband til Vest-Berlin, og amerikanarane og britane opprettheld forsyningane luftvegen.

1949: Forbundsrepublikken Tyskland (BRD) og Den tyske demokratiske republikk (DDR) vert oppretta.

1950: Oppattbygginga av Berlin startar.

1961: Berlinmuren vert bygd.

1989: Berlinmuren vert opna og rive ned.

1990: Dei første frie val på 58 år vert halde.

1990: Tyskland vert gjenforeina etter at det austtyske folkekammeret vedtok at DDR skulle opphøyre som stat.

Natta mellom 12. og 13. august 1961, vart muren som delte Berlin sett opp. Grunnen til oppsettinga var å stoppe straumen av flyktningar frå det kommunistiske Aust- Tyskland til det frie og kapitalistiske Vest- Tyskland.
Familiar vart skilde, og det kunne vere tilfeldig kva side du var på denne natta. I Aust- Tyskland var det dårlegare standard på husværa, og du var meir kontrollert og fekk ikkje ytre dine eigne meiningar.

Intervju med Lovise Moe

Vi fekk faktisk veldig lite tid i Berlin fordi grensepasseringa mellom Polen og Tyskland tok veldig lang tid. Like eins fekk vi merke at stor byggjeaktivitet ofte skaper trafikkproblem i deler av bysentrum. Bussen vår brukte nemleg svært lang tid på å finne ein parkeringsplass i nærleiken av Ku'damm.
Eg fekk derfor ikkje høve til å oppleve så mykje av Berlin sjølv.

I staden har eg intervjua Lovise Moe ( elev i 10.kl. ved Sæbø skule skuleåret 2002/2003) om hennar inntrykk av Berlin.
Klassa hennar fekk 2.premie i prosjektkonkurransen " Den historiske kvervelvind" som Historisk Institutt ved Universitetet arrangerte.
Som premie fekk ho og ein medelev delta på EUSTORY Summer Academy i Berlin i august 2003.

- Berlin er kjent som Europa sin "smeltedigel" av forskjellige kulturar. Kva merka du av det dådu var i Berlin,Tyskland sin hovudstad?

- Det var noko eg la veldig godt merke til. Særleg det at det er ein by der kulturar blir blanda saman. Ein dag då eg gjekk ned gjennom ei gate kom det ein buddhistmunk gåande mot meg. Han hadde kvitta seg med alle eigendelane han hadde, og det einaste han eigde var "lakenet" han gjekk i. Det var også restaurantar frå forskjellige kulturar, slik som ein fransk restaurant vi var på ein kveld. Byen Berlin er ein by der menneske frå heile verda samlast. Folk blir kanskje tiltrekte av at byen ein gong var delt.

Lovise hentar fram eit stort album der ho har limt inn bilete frå turen. Den plassen dei budde på under opphaldet var faktisk det huset der Hitler skreiv under kontrakten på den endelege løysinga på jødeproblemet.

- Kva merka du av at byen ein gong hadde vore delt?

- Vi var for det meste i den vestlege delen av Berlin. Sikkert for at vi skulle få eit bra inntrykk av byen, men eg veit at oppussinga av bustadblokkar og Aust Berlin no generelt har kome ganske langt. Eg veit også at det er størst arbeidsløyse i i den delen som tidlegare vart kalla Aust- Berlin, og denne arbeidsløysa, som også råkar ungdommen, skapar bra grobotn for nazismen.

Ein kunne også sjå på hus om dei var bygde under krigen eller før krigen. Hitler ville ha raude murhus. Så vi kunne gå rundt og sei at det og det huset var bygd unde rkrigen.

- Kva inntrykk fekk du av berlinarane generelt?

- Jo, berlinarane er vel litt slik som oss. Dei fleste var greie og imøtekomande, mens andre ikkje var noko særleg interesserte i å hjelpe deg. Under opphaldet i Berlin var eg på radio gruppa som skulle lage eit radioprogram om kultur. I radioprogrammet skulle vi intervjue folk på gata, og vi opplevde at folk med perfekt engelsk aksent påstod at dei ikkje snakka engelsk.Generelt vil eg seie at folk var vennlege.

- Korleis vil du skildra ungdomskulturen i Berlin?
- Det verka som om det var ganske viktig å høyre til ei gruppe, slik som td. pønkargrupper, rasta, hippiar, hipp hopparar og meir. Det var grupper med pønkarar og hipp hopparar eg såg mest til. Det var ein god del av dei.

Når ein høyrte til ei gruppe, verka det for meg som at ein ikkje skulle blande seg bort i andre grupper. For meg som ikkje er så vant til å sjå folk med hår berre på den eine sida, som i tillegg er farga grønt slik som nokre hadde, vart det til at eg vart ståande å stire etter dei, men folket i Berlin ofra dei ikkje meir enn eit blikk. Eit slikt syn er heilt normalt i Berlin. Som sagt er byen ein smeltedigel for mange kulturar og stilartar.

Ein dag var vi og intervjua ein kjent programleiar for eit radioprogram for ungdom. Han sa at for ungdommen i sjølve Berlin og området rundt, så var Tecno, svart musikk og hipp hopp viktig. I radioprogrammet brukte han å ta opp ting som ungdommen er opptekne av, slik som data, bøker, og problem som ein møter på i kvardagen.

- Nazismen gror, kanskje særleg, i den austlege delen av Berlin. Snakka du med ungdommar eller folk på gata om nazisme, eller la du noko merke til det sjølv?

- Eg var så heldig at eg ikkje møtte på nokon "skin head", men folk som hadde gjort det hadde ikkje likt det.Vanlege menneske ii Tyskland misliker ny-nazismen sterkt, og det hender at fleire tusen menneske går i demonstrasjonstog mot nazismen.

Medan eg sjølv var på skuletur til Berlin, fekk vi høyre at politiet hadde greidd å ta ei gruppe nynazistar som hadde tenkt å sprenge ei synagoge. Slike hendingar viser at vi ikkje må vere naive og seie at nazismen ikkje finst meir.

- Kva gjer ein vanleg tysk ungdom på ein vanleg dag?

- Dei gjer vel det same som oss. Er att med venar, høyrer på musikk og gjer lekser. Kanskje dei går og badar når det er varmt, slik som vi var så heldige å gjere ein dag. Ungdommen er ikkje så annleis frå slik som den er her.

- Kva merka du av kunst i Berlin?

- Når eg gjekk i byen fekk eg nesten ikkje med meg noko anna enn all den utruleg vakre arkitekturen. Det var så mykje pent å sjå på!

Etter at Berlinmuren vart fjerna, har ungdom og kunstnarar fått utfalde seg fritt på restar av muren. Det er mykje pent å sjå der, men det er synd at på nokre stader har bilete vorte øydelagt av skribleri.
Ungdommen har utfalda seg kunstnarisk gjennom graffiti, blant anna på Alexanderplatz er der ein lang vegg med mange fine bilete ungdomen har laga.

- Viss du førestiller deg at du ruslar rundt i byen Berlin, kva ser du da rundt deg?

- Du vil sjå mykje vakker arkitektur, og mange parkanlegg. Det verka som at eit slagord for Berlin var å bringe naturen inn i byen. Overalt var det små plenar med blomar og fontener, og du kunne ikkje gå nokon plass utan å sjå eit tre. Noko eg tykkjer berlinarane er flinke til å lage er parkområde. Byen har mange fine "grøne lunger"..

På Alexanderplatz kunne du høyre musikk frå gatesangarar, mens du gjekk rundt og såg på alle salsbodene som var der.
Berlin er ein veldig triveleg by som eg anbefaler alle å dra til ein gong. Eg lengtar etter å kome tilbake…

No er det berre igjen nokre restar av den originale muren. Desse delane er freda.

Checkpoint Charlie.

I dag er det berre restar igjen av Berlin-muren. Her eit bilde frå East-Side Gallery.