|
Det var
heilt stille. Vi høyrde på radioen at tyskarane hadde
invadert Poznan og var på veg til Warszawa. "Mor,
kjem dei til og ta oss?"
"Eg
veit ikkje Jersey, ikkje mas!" Mor virka irritert i
stemma, ho sa ord som eg ikkje forsto og kjefta på han
som dei kalla Hitler. Bror min, Shachkkvii, sat stille og
såg sorgtung ut i ansiktet, medan mor starta og rydde
saman ting som vi trengte nede i bomberommet. Pledd, lys
og det siste vi hadde igjen av mat, samt ei antikk
vekkjeklokke mor hadde arva av oldemor.
Mamma reiste
seg sakte opp, såg på meg og sa: "Jersey, gå ut og
leik no medan du enno kan. Ikkje ver lenge, kom inn om ein
time, og høyrer du alarmen eller nokon som roper noko du
ikkje forstår, kjem du inn att med ein gong.
Eg hadde på
meg jakka og gjekk ut for å treffe Vhrìchny, han var på
leikeplassen alt. Det var ikkje akkurat nokon leikeplass,
for det var det ikkje i slike strøk som dette her, men vi
kalla det for leikeplassen vår. Då eg kom bort til
Vhrichny, såg han rart på meg og sa: "Har du høyrt
det?" "Nei," svara eg. "Tyskarane har
invadert Poznan og er på veg til Warszawa. Og veit du
kven som bur i Warszawa? Vi! Kva kjem til å skje med
oss?!" Vhrìchny var andpusten i stemma. "Wuueeeeuuu,
wuueeeeuu!" Lyden av alarmen kvein i trommehinnene
mine, og fort la eg på sprang heimover slik mor hadde
formant meg.
Heime hadde
dei andre allereie sett seg ned i bomberommet. Mamma stod
i døra og sa: "Skund deg Jersey, fort deg!" Eg
sprang alt eg greidde ned i bomberomet og setet meg
knyststille ned, mamma lata igjen luka over oss, og det
vart heilt stilt.
Ein time og
trettito minutt seinare kom nokre menneske inn døra i
øvste etasje og sa på tysk: "Er det nokon her? Kom
fram!" Vi var stille som mus. Men diverre, akkurat
då skulle eg berre lene meg over for å skifte stilling
på beina mine, og av alt mellom himmel og jord, kom dei
bort i den antikke vekkjeklokka til mor. "Riiiing!!"
Mamma gjorde alt for å slå av den forferdelege
ringelyden, men før vi visste ordet av det, banka
tyskarane inn luka. Dei reiv tak i oss, drog oss ut av
huset og slengde oss ned i grusen saman med hundrevis av
andre jødar. Vi reiste oss opp og sto i ei lang rekke med
hendene heva over hovudet. Og vart straks seinare beordra
til å bevege oss.
No er eg ,
mamma og Shachkkvii i fangeleiren Auswitz. Tanken på at
eg reiv ned vekkjeklokka er uoverkomeleg. Hadde eg ikkje
røyrt på meg akkurat då, hadde eg kanskje ikkje vore
her. Takka vere at eg ikkje greidde å sitje stille med
beina, oppdaga soldatane oss. På grunn av meg! Sit vi
her. Alt var min feil.
Marius
|